SGK Borcu Nedeniyle İhale Dışı Bırakılma ve Geçici Teminat İradı

4734 Sayılı Kanun Çerçevesinde Yeterlik Denetimi

SGK Borcu Nedeniyle İhale Dışı Bırakılma ve Geçici Teminat İradı, kamu ihalelerinde yeterlik denetiminin sınırlarını doğrudan ilgilendiren bir hukuki sorundur. Kamu ihalelerinde yeterlik denetimi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na dayanmaktadır. Kanun, kamu kaynağının kullanımında saydamlık, rekabet, eşit muamele ve güvenirliği temel ilke olarak kabul etmektedir.

Bu nedenle idare, teklifleri incelerken yalnızca şekli unsurlarla yetinmemekte, ihale tarihi itibarıyla isteklinin gerçek borç durumunu tespit etmektedir.

2025/DK.D-293 Sayılı Kurul Kararı ve SGK Borcu Nedeniyle İhale Dışı Bırakılma ve Geçici Teminat İradı

Bu kapsamda son dönemde yoğun bir şekilde yaşanan uyuşmazlık konusu, SGK Borcu Nedeniyle İhale Dışı Bırakılma ve Geçici Teminat İradı işlemleridir. 2025/DK.D-293 sayılı Kurul kararı, EKAP üzerinden yapılan prim borcu sorgusunda borç görünen istekliler hakkında teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını ve geçici teminatın gelir kaydedilmesini öngörmüştür. Bu nedenle uygulamada çok sayıda istekli bu yaptırımlarla karşılaşmıştır. Danıştay 13. Dairesi 19/1/2026 tarihli ve E 2025/2548, E 2025/2354 ve E 2025/2355 sayılı kararları ile dava konusu edilen düzenleyici işlem niteliğindeki 2025/DK.D-293 sayılı Kurul kararının yürütmesini durdurmuştur.

SGK Borcu Nedeniyle İhale Dışı Bırakılma ve Geçici Teminat İradı Danıştay Kararı Sonrası Kamu İhale Kurumu İptal Süreci

Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararı, SGK Borcu Nedeniyle İhale Dışı Bırakılma ve Geçici Teminat İradı işlemlerinin dayanağını doğrudan etkilemiştir. Zira Danıştay 13. Dairesinin yürütmeyi durdurma kararları üzerine Kamu İhale Kurulu, 27/02/2026 tarihli ve 2026/DK.D-69 sayılı kararla 27/08/2025 tarihli 2025/DK.D-293 sayılı kararı iptal etmiştir. Aynı kararla 01/10/2025 tarihli 2025/DK.D-361 sayılı karar ile 14/01/2026 tarihli 2026/DK.D-18 sayılı karar da iptal kapsamına alınmıştır. Ayrıca İhaleye Katılım Belgesi e-formunda yer alan “Sosyal Güvenlik Prim Borcu Yoktur Belgesi” ve “Vergi Borcu Olmadığına İlişkin Belge” satırları kaldırılmıştır.

2026/DK.D-70 Sayılı Karar ile Getirilen Yeni Usul

Kurul, aynı tarihte 2026/DK.D-70 sayılı kararı kabul ederek yeni usulü belirlemiştir. Bu karara göre:

• EKAP üzerinden yapılan vergi ve/veya sosyal güvenlik prim borcu sorgusunda borç bilgisine ulaşılan isteklilere bildirim yapılması,
• En az iki iş gününden az olmamak üzere makul süre verilmesi,
• İsteklinin ihale tarihi itibarıyla borç bulunmadığını gösterir doğrulanabilir belge sunması halinde teklifin geçerli kabul edilmesi,
• Belge sunulmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi

esas alınmıştır.

Geçiş Dönemi Düzenlemesi ve Geri Alma Mekanizması

Ayrıca ilanı 2/3/2026 tarihinden önce yapılan ve henüz sözleşmeye bağlanmamış ihalelerde, 2025/DK.D-293 ve 2025/DK.D-361 uyarınca tesis edilen işlemlerin geri alınması öngörülmüştür. Bu düzenleme, önceki sistemin uygulanması sonucu ortaya çıkan idari işlemlerinin hukuki zeminini doğrudan tartışmalı hale getirmiştir.

Sebep Unsurunun Ortadan Kalkması ve Bireysel İşlemlerin Durumu

Danıştay Onüçüncü Dairesinin yürütmeyi durdurma kararları sonrasında Kurul, 27/02/2026 tarihli 2026/DK.D-69 sayılı kararla 2025/DK.D-293 sayılı düzenleyici işlemi doğrudan iptal etmiştir. Bu iptal, yalnızca ileriye dönük bir düzenleme değişikliği niteliği taşımamaktadır. Zira 2025/DK.D-293 sayılı karar, çok sayıda ihalede SGK Borcu Nedeniyle İhale Dışı Bırakılma ve Geçici Teminat İradı işlemlerinin doğrudan dayanağını oluşturmuştur.

Düzenleyici işlemin ortadan kalkmasıyla birlikte, bu karara dayanılarak tesis edilen bireysel işlemlerin sebep unsuru hukuki temelini kaybetmiştir. Sebep unsuru hukuka aykırı hale gelen idari işlemler ise yargısal denetime açıktır.

SGK Borcu Nedeniyle İhale Dışı Bırakılma ve Geçici Teminat İradı Mağdurlar Bakımından Hukuki Değerlendirme

2025/DK.D-293 sayılı karar esas alınarak teklifleri değerlendirme dışı bırakılan veya geçici teminatı gelir kaydedilen istekliler bakımından hukuki durum yeniden değerlendirilmelidir.

2025/DK.D-293 sayılı Kurul kararı dayanak alınarak SGK Borcu Nedeniyle İhale Dışı Bırakılma ve Geçici Teminat İradı işlemine maruz kalan istekliler bakımından hukuki durum dosya bazında yeniden değerlendirilmelidir. Geçici teminatı gelir kaydedilenler, teklifleri değerlendirme dışı bırakılanlar, süresi içinde iptal davası açmış bulunanlar veya dava süresini kaçırmış olmakla birlikte açık zarara uğrayanlar yönünden, düzenleyici işlemin ortadan kalkmasının bireysel işlemin sebep unsuruna etkisi ayrıca incelenmelidir. Özellikle 2025/DK.D-293 kararına dayanılarak tesis edilen işlemlerde, işlem tarihi, ihale ilan tarihi, sözleşme imza durumu, başvuru süreleri ve teminatın gelir kaydedilme süreci birlikte ele alınmadan sağlıklı bir hukuki sonuca ulaşılması mümkün değildir. Bu nedenle her somut olayda, düzenleyici işlemin iptalinin bireysel işleme yansıması, iptal ve tam yargı imkanları çerçevesinde ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Bu kapsamda ayrıntılı hukuki değerlendirme için iletişim sayfası üzerinden bilgi paylaşımı yapılabilir.